Δημοκρατία είναι η ισότητα στις ευκαιρίες
και η ισότητα στις ευκαιρίες
ξεκινάει από την ισότητα στην παιδεία.

  Με αυτή τη σκέψη, ως ειδικός στο μάθημα της Νεοελληνικής γλώσσας, δημοσιεύω ολοκληρωμένη την ύλη της Έκθεσης για τις τρεις τάξεις του Λυκείου και φυλλάδια εφαρμογής με ασκήσεις και θέματα για να πάψει το μάθημα αυτό να είναι παγίδα και αστάθμητος παράγοντας, κυρίως για όσους δεν έχουν το προνόμιο του "καλού" μαθήματος.

  Διαβάστε τη θεωρία και γράψτε τις ασκήσεις και τα θέματα. Τις λύσεις θα σας τις δώσω, αλλά προσπαθήστε στην αρχή μόνοι σας χωρίς δεκανίκια, μετά επικοινωνήστε μαζί μου για να σας τις στείλω ηλεκτρονικά. 

ΖΕΤΤΗ ΒΑΡΔΑΚΗ
                  μήνυμα στο vardaki@otenet.gr 
                          ή στο 6946166126 

               


Θεωρία Έκθεσης

Επιλογή θέματος:


















Κείμενα εφαρμογής


Κοινωνικό αδιέξοδο και διέξοδος από την κρίση   -Λαϊκισμός   -Μετανάστευση 


Μνημεία   -Μόδας αφορισμοί   -Οι απάτες της ζωής μας   -Οικολογικό πρόβλημα 


 Παγκοσμιοποίηση   -Παραβατική συμπεριφορά νέων   -Περιβάλλον   


Πνευματικός άνθρωπος/Επιστήμων   -Πνευματικός άνθρωπος και Ειρήνη   


Πτώση αξιών και ΜΜΕ   -Τέχνη και Καλλιτέχνης   -Τεχνολογία και ελευθερία 


  Ελεύθερος Χρόνος   -Τύχη & πολιτισμός


Φύση και άνθρωπος   -Χωρίς μνήμη ενοχής

Δημοκρατική συμπεριφορά




Δημοκρατική συμπεριφορά

Πολλοί - δεν θα πούμε οι περισσότεροι - νομίζουν πως η Δημοκρατία είναι ένα πολίτευμα. Δεν ξέρουν πως πρόκειται γι' απόληξη κι όχι γι' αφετηρία. Δημοκρατία σημαίνει σκαλοπάτι του πολιτισμού. Προϋποθέτει πολλά πράγματα όχι απλώς έναν ιδεολογικό προσανατολισμό ή μια κατεύθυνση του γούστου. Γίνεσαι άξιος να υψωθείς ως τη δημοκρατική ιδέα όταν έχεις πριν διανύσει κάποια στάδια εσωτερικού εκπολιτισμού.


Ένας λαός άξιος της Δημοκρατίας δίνει εξετάσεις καθημερινά, όχι μονάχα μπροστά στην κάλπη: δίνει εξετάσεις στα πιο μικρά πράγματα της καθημερινής ζωής: σέβεται τη θέση του στην «ουρά», προσέχει να μην ενοχλεί το διπλανό του, πιστεύει πως έχει πρώτα καθήκοντα κι έπειτα δικαιώματα. Η κοινωνική αγωγή είναι αναγκαία προϋπόθεση της Δημοκρατίας. Πώς μπορεί να νοηθεί Δημοκρατία δίχως το σεβασμό του διπλανού σου;


Υπάρχει όμως κι ένα άλλο στάδιο βαρβαρότητας που πρέπει να ξεπεραστεί, για να είναι ένας λαός άξιος της δημοκρατίας: Το στάδιο του θαυμασμού προς τη βαναυσότητα. Η χοντρή πλάνη να θεωρεί κάποιος τη βαναυσότητα ως δύναμη. Η πραγματική δύναμη είναι κάτι πολύ πιο δύσκολα εξακριβώσιμο απ' ό,τι πιστεύει ο κόσμος. Εμφανίζεται, αθόρυβη και σεμνή, εκεί που κανένας δεν το φαντάζεται: στο εργαστήρι του σοφού, στο κελλί του αγίου, στη φυλακή του επαναστάτη. Σπανιότατα στο προσκήνιο. Γιατί δύναμη ανθρώπου θα πει ένα και μόνο: δύναμη ψυχής. Κι  αυτή φανερώνεται στη μοναξιά και στη δουλειά, όχι στην αγορά και στο θρίαμβο.


Η Δημοκρατία περνάει στον καιρό μας και δοκιμασία και κρίση. Το πρόβλημα της είναι σύνθετο. Δοκιμασία για τη Δημοκρατία είναι η ανάγκη να κυβερνήσει ανθρώπινα σύνολα τεράστια, που ξεπερνάνε τα φυσικά της μέτρα. Γιατί το δημοκρατικό πολίτευμα είναι εφικτό, εκεί όπου όλα βρίσκονται στα μέτρα του ανθρώπου, όπου η άσκηση της εξουσίας κι ο έλεγχος της είναι άμεσα ή σχεδόν άμεσα, όπου το άτομο έχει υπόσταση, δεν μεταβάλλεται σ' απρόσωπη μονάδα. Το αν θα μπορέσει να περισωθεί η Δημοκρατία μέσα στα ωκεάνια ανθρώπινα σύνολα της σημερινής και της αυριανής εποχής, είναι κάτι που θα το ιδούν όσοι επιζήσουν κι αυτοί που θα 'ρθουν. Κρίση όμως περνάει η Δημοκρατία στην αναμέτρηση της με την εσωτερική πραγματικότητα. Πόσοι και πού είναι ώριμοι να τη δεχτούν; Πόσοι έχουν το ανάστημα να τη δικαιώσουν;
ΑΓΓΕΛΟΣ ΤΕΡΖΑΚΗΣ
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ[1]
Α.        Να γράψετε περίληψη 80 λέξεων του κειμένου που σας δόθηκε.


Β. 1.   Να αναπτύξετε σε μία παράγραφο 80 - 100 λέξεων το περιεχόμενο του παρακάτω αποσπάσματος του κειμένου: «Πολλοί - δεν θα πούμε οι περισσότεροι ….κι όχι γι' αφετηρία».


Β. 2.   Ποια συλλογιστική πορεία ακολουθεί ο  συγγραφέας στην τελευταία παράγραφο του κειμένου; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.


B. 3.    Να γράψετε ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις:
 αφετηρία, αναγκαία, βαναυσότητα, αθόρυβη, εφικτό.


Β. 4.   Τι επιτυγχάνει ο συγγραφέας με τη χρήση των ερωτήσεων στην τελευταία παράγραφο του κειμένου;



Γ.       Το προσεχές τεύχος του περιοδικού του σχολείου σας θα περιλαμβάνει αφιέρωμα με θέμα τη Δημοκρατία στη σύγχρονη εποχή. Να γράψετε ένα άρθρο 600 λέξεων στο οποίο να επισημαίνετε εκδηλώσεις αντιδημοκρατικής συμπεριφοράς και να αναφέρετε τις αρετές που πρέπει να διακρίνουν τον συνειδητό δημοκρατικό πολίτη.




[1] Για τις απαντήσεις επικοινωνήστε στο vardaki@otenet. gr
      ή στείλτε μήνυμα στο 6946166126
      Μη ξεχάσετε να γράψετε το όνομά σας.

Φύση και άνθρωπος



[ Το παρακάτω κείμενο αποτελεί απόσπασμα της απαντητικής  επιστολής που έστειλε τo 1855 ο Αρχηγός μιας φυλής των Ινδιάνων στον Πρόεδρο των Η.Π.Α., όταν αυτός πρότεινε να αγοράσει ένα τμήμα της γης τους. ]


   Πώς μπορείτε να θέλετε ν’ αγοράσετε ή να πουλήσετε τον ουρανό ή τη ζεστασιά της γης; Η ιδέα μάς φαίνεται περίεργη. Επειδή ακριβώς δεν μας ανήκουν η δροσιά του αέρα και η διαύγεια του νερού, πώς είναι δυνατόν να το αγοράσετε; Κάθε κομματάκι αυτής της γης είναι ιερό για το λαό μου. Κάθε βελόνα του λαμπερού πεύκου, κάθε αμμουδερή κοίτη ποταμού, κάθε κομματάκι ομίχλης μέσα στα σκοτεινά δάση, κάθε ξέφωτο και κάθε βούισμα εντόμου είναι ιερό στη μνήμη και στην εμπειρία του λαού μου. Οι χυμοί που τρέχουν μέσα στα δέντρα μεταφέρουν τις μνήμες του ερυθρόδερμου ανθρώπου. Είμαστε ένα μέρος της γης, κι αυτή, πάλι, ένα κομμάτι από μας. Τα ευωδιαστά λουλούδια είναι οι αδερφές μας, το ελάφι, το άλογο, ο μεγάλος αετός είναι οι αδερφοί μας. Τα βράχια στους λόφους, το πράσινο χρώμα των λιβαδιών, η ζεστασιά του πόνεϊ και ο άνθρωπος, όλα ανήκουν στην ίδια οικογένεια. Γι' αυτό και όταν ο Μεγάλος Αρχηγός στην Ουάσιγκτον μας παραγγέλνει ότι θέλει να αγοράσει τη γη μας, ζητάει πολλά από μας. Ο Μεγάλος Αρχηγός μάς παραγγέλνει ότι θα μας εξασφαλίσει ένα άλλο μέρος έτσι που να μπορούμε να ζήσουμε άνετα μεταξύ μας. Θα γίνει ο πατέρας μας κι εμείς τα παιδιά του. Θα σκεφτούμε, λοιπόν, την προσφορά του για ν' αγοράσει τη γη μας. Αλλά δεν θα είναι κι εύκολο. Γιατί αυτή η γη είναι για μας ιερή.

Αυτό το πεντακάθαρο νερό που κυλά στα ρυάκια και στα ποτάμια δεν είναι μόνο νερό, αλλά και το αίμα των προγόνων μας. Αν σας πουλήσουμε γη, πρέπει να θυμάστε ότι είναι ιερή και ότι κάθε αντανάκλαση στο καθαρό νερό των λιμνών μιλά για τα γεγονότα και τις μνήμες της ζωής του λαού μου. Ο ψίθυρος του νερού είναι η φωνή του πατέρα, του πατέρα μου.

Ξέρουμε ότι ο λευκός άνθρωπος δεν καταλαβαίνει τα ήθη μας. Ένα κομμάτι γης μοιάζει σ' αυτόν μ ένα οποιοδήποτε άλλο κομμάτι, γιατί είναι ένας ξένος που έρχεται μες στη νύχτα και παίρνει από τη γη αυτό που έχει ανάγκη. Η γη δεν είναι ο αδερφός του  αλλά ο εχθρός του, και μόλις την κυριεύσει, πηγαίνει μακρύτερα. Συμπεριφέρεται στη μητέρα του, τη γη, και στον αδερφό του, τον ουρανό, σαν να ήταν πράγματα που αγοράζονται, που λεηλατούνται, που πουλιούνται όπως τα πρόβατα ή τα λαμπερά μαργαριτάρια. Η απληστία του θα καταβροχθίσει τη γη και δεν θ' αφήσει πίσω της παρά μια έρημο.

       Δεν ξέρω τίποτα. Τα ήθη μας είναι διαφορετικά από τα δικά σας. Η όψη των πόλεων σας προξενεί κακό στα μάτια των ερυθρόδερμων ανθρώπων. Αλλά αυτό μπορεί και να οφείλεται στο ότι ο ερυθρόδερμος είναι άγριος και δεν καταλαβαίνει. Δεν υπάρχει ένα ειρηνικό μέρος στις πόλεις των λευκών ανθρώπων. Δεν υπάρχει τόπος όπου μπορεί ν' ακούσεις τα φύλλα που αναπτύσσονται την άνοιξη ή το θρόισμα των φτερών κάποιου εντόμου. Αλλά μπορεί να νομίζω έτσι, γιατί είμαι άγριος και δεν καταλαβαίνω. Ο θόρυβος των πόλεων φαίνεται μόνο να προσβάλλει τα αυτιά. Και τι ενδιαφέρον υπάρχει πια στο να ζεις, αν δεν μπορείς να ακούσεις τη μοναχική κραυγή του κοκκινολαίμη ή τις συζητήσεις των βατράχων στα έλη τη νύχτα; Είμαι ένας ερυθρόδερμος και δεν καταλαβαίνω.

Εξετάζουμε λοιπόν την προσφορά σας ν' αγοράσετε τη γη μας. Αλλά, αν αποφασίσουμε να τη δεχτούμε, θα βάλω έναν όρο: ο λευκός άνθρωπος θα πρέπει να συμπεριφέρεται στα ζώα της γης όπως και στα αδέρφια του. Είμαι ένας άγριος και δεν γνωρίζω άλλον τρόπο ζωής· είδα κάπου χίλια αγριοβούβαλα να σαπίζουν στο λιβάδι, εγκαταλειμμένα από τον λευκό άνθρωπο, που τα είχε χτυπήσει μ' ένα τρένο που περνούσε από εκεί. Είμαι ένας άγριος και δεν καταλαβαίνω πώς το σιδερένιο άλογο που καπνίζει μπορεί να είναι πιο σημαντικό από το αγριοβούβαλο, που δεν το σκοτώνουμε παρά μόνο για να τραφούμε.

Τι είναι ο άνθρωπος χωρίς τα ζώα; Αν εξαφανίζονταν όλα τα ζώα, ο άνθρωπος θα πέθαινε. Γιατί αυτό που συμβαίνει στα ζώα, σε λίγο συμβαίνει και στον άνθρωπο. Όλα τα πράγματα είναι αλληλένδετα.

Πρέπει να διδάξετε στα παιδιά σας ότι το χώμα που πατούν έχει γίνει από τις στάχτες των προγόνων μας. Για να σέβονται τη γη, πείτε στα παιδιά σας ότι είναι εμπλουτισμένη από τις ζωές των ανθρώπων. Διδάξτε στα παιδιά σας αυτό που διδάξαμε κι εμείς στα δικά μας, ότι η γη είναι η μητέρα μας. Ό,τι συμβαίνει στη γη συμβαίνει και στους γιους της γης. Όταν οι άνθρωποι περιφρονούν το χώμα, περιφρονούν τον ίδιο τον εαυτό τους. Ο λευκός θα εξαφανιστεί κι αυτός, ίσως γρηγορότερα από τις άλλες φυλές
 περ. Νέα Οικολογία, μτφρ. Βενετία Κούσια


ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ [1]:


Α.  Να γράψετε περίληψη του κειμένου (90 – 100 λέξεις)

Β. 
1. Να επισημάνετε στο κείμενο σημεία από τα οποία μπορεί κάποιος να συμπεράνει αν τελικά ο Ινδιάνος είχε την πρόθεση να πουλήσει τη γη ή όχι.

2.  Να εντοπίσετε σημεία ειρωνείας στο κείμενο – να τα σχολιάσετε

   3.  Να γράψετε σχηματικά ( προκείμενες – συμπέρασμα ) το επιχείρημα του Ινδιάνου στην πρώτη παράγραφο του κειμένου

   3.   Σε μια παράγραφο (80 λέξεις) να αναπτύξετε την πρόταση:
       «Η απληστία του θα καταβροχθίσει τη γη και δεν θ' αφήσει πίσω της παρά μια έρημο»

    4.    Να γράψετε ένα ομόρριζο, απλό ή σύνθετο, από τις λέξεις:
      θόρυβος,  σημαντικό,  αλληλένδετα,  περιφρονούν,  συμβαίνει.

Γ.   Να γράψετε ένα άρθρο με θέμα τα αίτια της καταστροφής του περιβάλλοντος και της αδυναμίας να ληφθούν και κυρίως να εφαρμοστούν μέτρα για τη σωτηρία του. ( 600 λἐξεις)
  


[1] Για τις απαντήσεις επικοινωνήστε με vardaki@otenet.gr 
     ή στείλτε μήνυμα στο 6946166126
     Μη ξεχάσετε να γράψετε το όνομά σας